Câu rút gọn và câu đặc biệt; văn bản kịch

Câu rút gọn là câu bị tỉnh lược chủ ngữ, vị ngữ hoặc cả chủ ngữ và vị ngữ; có thể khôi phục thành phần bị lược nhờ ngữ cảnh. Ví dụ: “– Bạn đi đâu đấy? – Đi thư viện.” (lược chủ ngữ). Câu rút gọn hay gặp trong lời thoại, giúp câu gọn, tránh lặp. Câu đặc biệt là câu được cấu tạo bởi một từ hoặc một cụm từ, không theo mô hình chủ ngữ – vị ngữ, dùng để nêu thời gian, nơi chốn (“Một đêm mùa đông.”), gợi âm thanh, bộc lộ cảm xúc, gọi đáp (“Mẹ ơi!”)… Bài 5 “Đối diện nỗi đau” có văn bản kịch “Rô-mê-ô và Giu-li-ét” (Sếch-xpia), “Lơ Xít” (Coóc-nây) và truyện “Lão Hạc” (Nam Cao).

Ý chính cần nhớ

• Câu rút gọn: tỉnh lược chủ ngữ, vị ngữ hoặc cả hai; khôi phục được nhờ ngữ cảnh.
• Câu đặc biệt: một từ hoặc cụm từ, không theo mô hình chủ – vị.
• Câu đặc biệt nêu thời gian, nơi chốn, âm thanh, cảm xúc, gọi đáp…
• Kịch gồm lời thoại và chỉ dẫn sân khấu.