Phong trào Tây Sơn

Giữa thế kỉ XVIII, chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu, đời sống nhân dân cơ cực. Năm 1771, ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cờ khởi nghĩa ở Tây Sơn thượng đạo với khẩu hiệu “lấy của người giàu chia cho người nghèo”. Năm 1777, nghĩa quân lật đổ chính quyền chúa Nguyễn. Ngày 19/1/1785, Nguyễn Huệ đánh tan quân Xiêm ở Rạch Gầm – Xoài Mút trên sông Tiền. Năm 1786, quân Tây Sơn lật đổ chúa Trịnh; đến năm 1788, chính quyền Lê – Trịnh sụp đổ. Cuối năm 1788, Tôn Sĩ Nghị đem 29 vạn quân Thanh sang xâm lược; tháng 12/1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, niên hiệu Quang Trung. Mồng 5 Tết Kỷ Dậu (30/1/1789), quân Tây Sơn thắng lớn ở Ngọc Hồi – Đống Đa, giải phóng Thăng Long.

Ý chính cần nhớ

• 1771: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ khởi nghĩa ở Tây Sơn thượng đạo; 1777: lật đổ chính quyền chúa Nguyễn.
• 19/1/1785: trận Rạch Gầm – Xoài Mút (sông Tiền), đánh tan quân Xiêm.
• 1786: lật đổ chúa Trịnh; 1788: chính quyền Lê – Trịnh sụp đổ.
• 12/1788: Nguyễn Huệ lên ngôi, niên hiệu Quang Trung; mồng 5 Tết Kỷ Dậu (30/1/1789): đại phá 29 vạn quân Thanh ở Ngọc Hồi – Đống Đa.
• Quang Trung xây dựng đất nước: Chiếu khuyến nông, Chiếu lập học, dùng chữ Nôm làm chữ viết chính thức; đóng đô ở Phú Xuân.