Đòn bẩy và ứng dụng

Đòn bẩy là thanh cứng quay được quanh điểm tựa O. Khoảng cách từ điểm tựa đến giá của lực là cánh tay đòn. Đòn bẩy có thể đổi hướng tác dụng của lực và có thể cho lợi về lực. Đòn bẩy loại 1 có điểm tựa nằm giữa điểm đặt lực tác dụng và điểm đặt vật (cái kéo, máy bơm nước bằng tay). Đòn bẩy loại 2 có điểm tựa nằm ngoài khoảng đó: lực tác dụng xa điểm tựa hơn vật thì lợi về lực nhưng vật di chuyển chậm (xe cút kít); lực tác dụng gần điểm tựa hơn vật thì không lợi về lực nhưng vật di chuyển nhanh, dễ dàng (cần câu, đôi đũa). Cánh tay đòn của lực càng dài, lực cần dùng càng nhỏ. Xách vật nặng nên giữ vật sát người để giảm cánh tay đòn của vật.

Ý chính cần nhớ

• Đòn bẩy quay quanh điểm tựa O; cánh tay đòn = khoảng cách từ O đến giá của lực.
• Đòn bẩy có thể đổi hướng tác dụng của lực và cho lợi về lực.
• Loại 1: O nằm giữa điểm đặt lực và điểm đặt vật (kéo, máy bơm nước bằng tay).
• Loại 2: O nằm ngoài; lực xa O hơn vật → lợi về lực (xe cút kít); lực gần O hơn vật → không lợi về lực nhưng vật đi nhanh (cần câu, đũa).
• Cánh tay đòn của lực càng dài, lực cần dùng càng nhỏ.