Hệ thống kinh, vĩ tuyến. Toạ độ địa lí

Quả Địa Cầu là mô hình thu nhỏ của Trái Đất, có cực Bắc, cực Nam và hệ thống kinh, vĩ tuyến. Kinh tuyến là nửa đường tròn nối hai cực; vĩ tuyến là vòng tròn bao quanh quả Địa Cầu và vuông góc với các kinh tuyến. Kinh tuyến gốc (0°) đi qua Đài thiên văn Grin-uých ở ngoại ô Luân Đôn (Anh); cùng với kinh tuyến 180°, nó chia quả Địa Cầu thành bán cầu Đông và bán cầu Tây. Vĩ tuyến gốc là Xích đạo (0°), chia quả Địa Cầu thành bán cầu Bắc và bán cầu Nam. Vĩ tuyến 23°27′ gọi là chí tuyến, vĩ tuyến 66°33′ gọi là vòng cực. Kinh độ và vĩ độ của một điểm gọi chung là toạ độ địa lí, ví dụ Cột cờ Hà Nội có toạ độ (21°01′57″B, 105°50′23″Đ).

Ý chính cần nhớ

• Kinh tuyến: nửa đường tròn nối hai cực; vĩ tuyến: vòng tròn vuông góc với các kinh tuyến.
• Kinh tuyến gốc 0° qua Đài thiên văn Grin-uých; kinh tuyến gốc + kinh tuyến 180° chia bán cầu Đông và bán cầu Tây.
• Vĩ tuyến gốc là Xích đạo (0°), chia bán cầu Bắc và bán cầu Nam; chí tuyến 23°27′, vòng cực 66°33′.
• Kinh độ: khoảng cách (độ) từ kinh tuyến gốc đến kinh tuyến đi qua điểm; vĩ độ: khoảng cách (độ) từ Xích đạo đến vĩ tuyến đi qua điểm.
• Toạ độ địa lí = vĩ độ + kinh độ, ví dụ Cột cờ Hà Nội (21°01′57″B, 105°50′23″Đ).