Thiên nhiên Việt Nam

Thiên nhiên nước ta gồm địa hình, khoáng sản, khí hậu, sông hồ, đất và rừng. Trên đất liền, đồi núi chiếm khoảng 3/4 diện tích, phần lớn là đồi núi thấp; đồng bằng chiếm 1/4, thấp và bằng phẳng. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa: nóng, mưa nhiều; miền Bắc có mùa đông lạnh, miền Nam nóng quanh năm với mùa mưa và mùa khô, ranh giới là dãy Bạch Mã. Ví dụ: tháng 1, Hà Nội trung bình khoảng 17 °C, còn Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 27 °C. Sông ngòi nhiều, nước sông lên xuống theo mùa. Đất phe-ra-lít ở đồi núi hợp trồng rừng, cây công nghiệp; đất phù sa ở đồng bằng hợp trồng lúa. Rừng cho gỗ, sản vật và giúp chống xói mòn, lũ lụt. Vì vậy cần dùng tài nguyên tiết kiệm, trồng rừng và phòng, chống thiên tai.

Ý chính cần nhớ

• Đồi núi chiếm 3/4 diện tích đất liền (chủ yếu đồi núi thấp, hướng tây bắc – đông nam và vòng cung); đồng bằng chiếm 1/4.
• Khoáng sản phong phú: dầu mỏ, khí tự nhiên, than đá, bô-xit, a-pa-tit, sắt, đá vôi,… dùng làm nguyên liệu, nhiên liệu và xuất khẩu.
• Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa; nhiệt độ trung bình năm trên 20 °C (trừ núi cao), mưa 1 500 – 2 000 mm/năm; dãy Bạch Mã chia khí hậu miền Bắc và miền Nam.
• Nhiều sông (sông Hồng, sông Cửu Long,…), nước thay đổi theo mùa; hồ tự nhiên như Ba Bể, hồ nhân tạo như Hoà Bình, Dầu Tiếng.
• Hai nhóm đất chính: phe-ra-lít (đồi núi) và phù sa (đồng bằng); rừng nhiệt đới và rừng ngập mặn chiếm diện tích lớn.