Triều Nguyễn

Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Gia Long, lập ra Triều Nguyễn, định đô ở Phú Xuân (Huế). Vua Gia Long ban hành Hoàng Việt luật lệ. Trong những năm 1831 – 1832, vua Minh Mạng cải cách hành chính, chia cả nước thành 30 tỉnh và 1 phủ; các vua Nguyễn tiếp tục thực thi chủ quyền ở Hoàng Sa, Trường Sa. Ví dụ: Nguyễn Công Trứ chiêu tập dân nghèo khai hoang lấn biển, lập nên huyện Tiền Hải và Kim Sơn, được dân gọi là "Ông Tổ mở đất". Cuối thế kỉ XIX, Nguyễn Trường Tộ gửi nhiều bản điều trần mong canh tân đất nước. Năm 1885, Tôn Thất Thuyết lấy danh nghĩa vua Hàm Nghi ban Dụ Cần vương; khởi nghĩa Hương Khê của Phan Đình Phùng là tiêu biểu nhất.

Ý chính cần nhớ

• Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi (vua Gia Long), lập Triều Nguyễn, định đô ở Phú Xuân (Huế); ban hành Hoàng Việt luật lệ.
• Năm 1831 – 1832, vua Minh Mạng cải cách hành chính, chia cả nước thành 30 tỉnh và 1 phủ; tiếp tục thực thi chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa.
• Khai hoang ở ven biển Bắc Bộ và đồng bằng Nam Bộ; Nguyễn Công Trứ lập huyện Tiền Hải, Kim Sơn – "Ông Tổ mở đất".
• Cuối thế kỉ XIX, Nguyễn Trường Tộ và nhiều trí thức đề nghị canh tân đất nước nhưng hầu hết không được thực hiện.
• Năm 1885, Dụ Cần vương được ban bố; phong trào Cần vương với khởi nghĩa Hương Khê (Phan Đình Phùng) tiêu biểu nhất.